İşletmen ChatGPT'de çıkıyor mu? Ölçtük — ve sonra ölçümün kendisini ölçtük

Müşterilerin artık "Manisa'da iyi bir kuaför" diye yalnızca Google'a yazmıyor; aynı soruyu ChatGPT'ye de soruyor. Ve ChatGPT, Google gibi on mavi bağlantı vermiyor — çoğu zaman tek bir isim öneriyor.

O isim sen değilsen, müşteri rakibine gidiyor. Üstelik bunu fark etmen de zor, çünkü kaybettiğin müşteri hiçbir istatistikte görünmüyor.

Peki ChatGPT bu ismi nasıl seçiyor? 31 Temmuz 2026'da tahmin yürütmek yerine ölçtük. Ardından — asıl önemli kısım — kendi ölçüm yöntemimizi denetledik ve bu yazıyı düzelttik.

28 Ağustos güncellemesi: neyi değiştirdik ve neden

Bu yazının ilk sürümü üç ölçümden nedensel sonuçlar çıkarıyordu. Sonra AI arama ölçümü üzerine akademik literatürü taradık ve rahatsız edici bir şey bulduk: ChatGPT, ölçülen arama motorları arasında kaynak istikrarı en düşük olanı. Aynı soruyu aynı gün iki kez sorduğunda büyük ölçüde farklı kaynak listeleri alabiliyorsun.

Bu, ilk sürümdeki üç cümleyi savunulamaz hâle getirdi. Onları düzelttik, gerekçesini de aşağıda açıkça yazdık.

Bunu sessizce düzeltip geçebilirdik. Yapmadık — çünkü AI görünürlüğü satan bir firmanın, ölçüm titizliği konusunda şeffaf olması gereken ilk taraf olduğunu düşünüyoruz.

Ölçüm 1 — "Manisa'da en iyi erkek kuaförünü öner"

Tek koşum, 31.07.2026, oturum açmadan.

ChatGPT önce bir harita bileşeni açtı: beş işletme, puanları ve yorum sayılarıyla. Ardından bir tanesini açıkça önerdi.

Modelin cevabında kendi gerekçesi olarak yazdığı ifade şuydu: "yüksek yorum sayısı ve puanını birlikte değerlendirdiğimde..."

Burada dikkatli olmak gerekiyor: bu, modelin kendi anlattığı gerekçe. Dil modellerinin kendi çıktılarını açıklaması, sistemin gerçek sıralama mantığının kanıtı değildir. İlk sürümde bunu "sıralama mantığı puan × yorum sayısı" diye kesin bir kural gibi yazmıştık — o cümle fazla ileriydi.

Yine de bir ipucu: puan ve yorum sayısı birlikte görünüyor. Yorum sayısı yüksek işletmeler bu tip cevaplarda daha sık öne çıkıyor. Bunu bir hipotez olarak taşıyoruz, kanıtlanmış mekanizma olarak değil.

Kaynaklara gelince: ChatGPT bu cevap için yalnızca iki web kaynağı kullandı — bir tavsiye sitesinin listesi ve bir hizmet pazaryerinin Manisa sayfası.

O koşumda Manisa'daki hiçbir kuaförün kendi web sitesi kaynak olarak kullanılmamıştı.

Ölçüm 2 — "Olduğum konuma yakın bir kuaför öner"

Tek koşum, aynı oturum.

Bu soru bambaşka çalıştı: ChatGPT hiç web araması yapmadı, doğrudan harita/konum verisinden cevap verdi. Yani o koşumda cevabın önünde web içeriği yoktu; görünen tek veri işletme profilinin kendisiydi — puan, yorum, kategori, konum. Bunun neyin belirleyici olduğunu kanıtlamadığını da not düşelim: kaynağın yokluğu, bir sinyalin ağırlığını ölçmez.

Buradan çıkan pratik ders: "yakınımdaki" tipi sorular ile "en iyi X" tipi sorular aynı kapıdan geçmiyor. Birincisinde işletme profilin, ikincisinde web içeriği belirleyici oluyor. İkisi için yapılacak iş de farklı.

Ölçüm 3 — "İzmir'de en iyi erkek kuaförü öner"

Tek koşum, aynı oturum.

Aynı soruyu büyük şehir için sorduğumuzda tablo değişti. ChatGPT bu kez dokuz kaynak kullandı — ve bunların altısı işletmelerin kendi web siteleriydi.

En dikkat çekici veri: kaynaklardan biri, bir kuaförün kendi sitesindeki "İzmir erkek kuaförü seçimi" başlıklı yazısıydı. O işletme cevapta üçüncü sıradaydı.

İlk sürümde bunun altına "doğru kurulmuş bir site ve doğru içerik, işletmeyi ChatGPT'nin cevabına taşımış" yazmıştık. Bu, tek gözlemden nedensellik çıkarmak — düzelttik. Doğru ifade şu: o koşumda, cevaba giren kaynakların çoğunluğu işletmelerin kendi siteleriydi ve bunlardan biri doğrudan bir içerik sayfasıydı. Nedensellik iddia etmiyoruz; ilişkiyi raporluyoruz.

İki şehirde tablo neden bu kadar farklı?

Son satır, ilk sürümde olmayan ve olması gereken satırdı. Her iki sütun da tek koşum — yani bu tablo bir eğilime işaret ediyor, bir ölçüm sonucu sunmuyor.

Bir de kalıcı ve yararlı teknik detay: ChatGPT'nin verdiği kaynak bağlantıları utm_source=chatgpt.com parametresiyle geliyor. Yani ChatGPT'den siteye gelen ziyaretçi ölçülebilir. "Bu ay ChatGPT'den kaç kişi geldi" sorusunun analitik tarafında net bir cevabı var.

Tek koşum neden yetmez?

Ölçümü yaptıktan sonra araştırdığımız asıl soru buydu. Literatürdeki tablo şöyle:

Jaccard, iki koşumun kaynak listelerinin ne kadar örtüştüğünü gösteren bir orandır: 1 tam örtüşme, 0 hiç örtüşmeme demek. ChatGPT'de 0,23, yani aynı soruyu iki kez sorduğunda kaynakların dörtte birinden azı ortak çıkıyor.

Bu rakamlar Don't Measure Once başlıklı çalışmadan geliyor (arXiv:2604.07585). Kendi kuralımız gereği kaynağın zayıf yerini de yazalım: çalışmanın birinci yazarının bir ölçüm aracı satıcısıyla bağı var ve ölçüm dar bir tabana dayanıyor — İsviçre IP'si, 32 sorgu, dört ticari sektör. Türkçe yerel hizmet sorguları hiç test edilmemiş. Yani buradaki sıralamayı bir büyüklük mertebesi olarak alın, evrensel bir sabit olarak değil. Kendi ölçümümüzü tam da bu yüzden kendi sorgularımızla yapıyoruz.

Buna iki şey daha ekleniyor:

• Cümleleme kırılganlığı. Sorgu yalnızca birkaç kelime değiştirilerek yeniden yazıldığında, test edilen modellerin alıntıladığı site kümesi neredeyse tümüyle değişebiliyor. "Manisa'da en iyi kuaför" ile "Manisa'da iyi bir kuaför önerir misin" farklı sorulardır.
• Yapısal eşitsizlik. AI aramada atıflar birkaç alan adında yoğunlaşıyor. Yani bir sorguda tek bir sitenin öne çıkması, o sitenin üstünlüğünün değil, sistemin normal davranışının göstergesi olabiliyor.

Pratik sonuç: tek bir ChatGPT ekran görüntüsüyle "listede yoksunuz" ya da "bir numarasınız" demek, ölçüm değil anlık fotoğraf. Sektörde bu ekran görüntüsüyle satış yapılıyor. Biz yapmayacağız.

Bizim ölçüm protokolümüz

Bu araştırmadan sonra kendi ölçüm yöntemimizi yazılı kurala bağladık:

Raporunda "%41 varlık oranı, ±9 puan, 21 koşum, 3 cümleleme, 28.08.2026" yazıyorsa bu bir ölçümdür. "Bakın ChatGPT sizi göstermiyor" diyen bir ekran görüntüsü ise değildir.

Peki görünmek için ne gerekiyor?

Ölçümlerin ve literatürün birlikte işaret ettiği tablo şu — ve burada dürüst olalım, alan hâlâ genç, kesinlik iddiası taşıyan herkese şüpheyle bak:

1. 1Sitenin erişilebilir olması. Bazı altyapılar AI tarayıcılarını varsayılan olarak engelliyor; işletme farkında bile olmadan görünmez kalıyor. Bu bir eşik — geçmeden diğerleri konuşulmuyor.
2. 2İşletmenin arama indekslerinde bulunuyor olması. Kanıtlanmış tek şey şu: içerik modelin önüne gelmiyorsa hiçbir içerik numarası işe yaramıyor. Görünürlük işi önce keşfedilebilirlik işidir.
3. 3Sorulan soruya cevap veren içerik. İzmir koşumunda cevaba giren sayfa tam olarak buydu — "nasıl seçilir" tipi bir içerik sayfası.
4. 4İşletme profilinin ve yorumlarının hâli. Buradaki en somut sayı 2026 başında yayımlandı: yaklaşık 350.000 lokasyonu kapsayan bir ölçümde AI asistanlarının önerdiği işletmelerin ortalaması 4,3 yıldız çıkıyor; hiç önerilmeyenlerin ortalaması ~3,4 yıldız ve yorumlara cevap oranı %5'in altında. Yorum burada bir sıralama sinyalinden çok elek gibi davranıyor: eşiği geçmeyen aday listeye hiç girmiyor. Aynı ölçüm, AI'da görünmenin Google'ın yerel sonuçlarında görünmeye kıyasla 3 ilâ 30 kat daha zor olduğunu söylüyor.

İlk sürümde bu listede bir madde daha vardı: yapısal veri (schema.org) işaretlemesinin AI görünürlüğü için gerekli olduğu. O maddeyi çıkardık. Aradan geçen sürede bu, bizim tahminimiz olmaktan çıkıp belgelenmiş bir şeye dönüştü.

Google'ın kendi geliştirici rehberi (Temmuz 2026 itibarıyla güncel) şunu yazıyor: yapısal veri üretken AI araması için gerekli değil ve eklemeniz gereken özel bir schema.org işaretlemesi yok. Aynı sayfa makine-okunur dosyalar için de net: bunları oluşturmak Google Search'teki görünürlüğünüze ne yarar ne zarar getirir, çünkü Google Search onları yok sayıyor.

Bağımsız tarafta da benzer bir sonuç var: 1.885 sayfaya şema eklenip 4.000 kontrol sayfasıyla karşılaştırıldığında AI atıflarında anlamlı bir artış görülmedi. Ama bu çalışmanın sınırını da yazmak zorundayız — ölçülen sayfaların hepsi zaten yoğun biçimde alıntılanan sayfalardı. Araştırmacılar, hiç görülmeyen bir sayfada şemanın taranma ve ayrıştırılma aşamasında hâlâ rol oynayabileceğini açıkça belirtiyor. Yani dürüst cümle "şema işe yaramaz" değil; "şema bir alıntı kaldıracı değil".

Biz de öyle yapıyoruz: yapısal veriyi kurduğumuz sitelerde tutuyoruz, ama Google zengin sonuçları için — AI görünürlüğü vaadiyle değil. Bunu size satan bir teklif görürseniz, arkasındaki ölçümü sorun.

Bu işi Labyra nasıl yapıyor

Yukarıdaki maddelerin her biri ayrı bir teknik iş ve hiçbiri tek seferlik değil. Bizim yaptığımız sıra şu: önce ölçüyoruz — senin sektörün ve şehrin için gerçek soruları, protokole uygun sayıda koşumla. Sonra çıkan tabloyu sana gösteriyoruz: kim çıkıyor, sen neredesin, hangi kaynaklar kullanılıyor. Sonra kurulumu biz yapıyoruz. Sonra her ay aynı ölçümü tekrarlayıp değişimi sayıyla gösteriyoruz.

Garanti vermiyoruz — bu alanda garanti veren herkesi ölçüm protokolünü sormaya davet ediyoruz. Verdiğimiz şey ölçülebilir bir süreç ve şeffaf bir rapor.

İlk ölçüm ücretsiz. Sonuç ne çıkarsa onu gösteriyoruz; kötü çıkarsa da gösteriyoruz.

Sık sorulan sorular

Tek bir ChatGPT ekran görüntüsü bir şey kanıtlamaz mı?

Bir eğilim gösterir, sonuç kanıtlamaz. ChatGPT'nin kaynak istikrarı ölçülen motorlar içinde en düşüğü; aynı soru iki kez sorulduğunda kaynakların dörtte birinden azı ortak çıkabiliyor. Karar vermek için aynı sorgu ailesinin farklı cümlelemelerle ve tekrarlı biçimde ölçülmesi gerekiyor.

Ölçümü kendim yapabilir miyim?

Soruyu sorup bakmak elbette mümkün ve faydalı — sektöründe kimin çıktığını görürsün. Anlamlı bir ölçüm ise farklı bir iş: sorgu ailesinin tanımlanması, cümleleme çeşitliliği, tekrar sayısı, kaynakların kaydı ve gürültü tabanının hesaplanması gerekiyor. Bu işin kurulumunu ve aylık tekrarını biz yapıyoruz.

Google'da birinciyim, bu yeterli değil mi?

Aynı şey değil. Araştırmalar organik arama sıralaması ile AI cevaplarındaki görünürlük arasındaki örtüşmenin düşük olduğunu gösteriyor; AI cevaplarında alıntılanan kaynakların önemli bir kısmı organik ilk sıralarda yer almıyor. İki ayrı yarış, iki ayrı hazırlık.

Yorum sayım az, şansım yok mu?

Yorum sayısı özellikle "yakınımdaki" ve "en iyi" tipi sorularda etkili görünüyor, ama tek kapı değil. "X nasıl seçilir", "X fiyatları" gibi soru tipleri içerik üzerinden çalışıyor ve burada küçük işletmelerin şansı gerçek. Hangi kapının senin sektöründe açık olduğunu ölçüm gösteriyor.

Ne kadar sürede sonuç alınır?

Dürüst cevap: değişken, ve garanti edilemez. Erişilebilirlik ve indeksleme tarafındaki eksikler görece hızlı kapanır; içerik tarafı aylar sürer. Bizim taahhüdümüz sonuç tarihi değil, her ay aynı protokolle ölçüp değişimi sayıyla göstermek. Bir de şu: atıf listeleri hızla döndüğü için ölçümü 3-6 ayda bir yenilemek gerekiyor, bu bir kereye mahsus iş değil.